Zidarski Radovi

knjige za gradjevinarstvo

Home-Početna   |  Gradjevinska Stovarišta    |  Oglasi Gradjevina   |  Knjige za Gradjevinarstvo   |  Tesarski Radovi   | 
gradj cigla gradj cigla

Zidanje opekom

Zid od opeke izvodi se od obične, lake, šuplje rupičaste i porozno — rupičaste opeke.
Po konstruktivnim osobinama i tehnologiji izvođenja radova zid od opeke može biti:
a) pun zid od opeke;
b) olakšani zid od opeke:
c) zid od opeke sa oblogom od keramičkih pločica i blokova

Pun zid od opeke
Debljina zida uzima se tako, da je deljiva sa dužinom cele opeke ili polovine opeke. Zidovi se rade debljine 1/2; 1; 1 1/2: 2; 2 1/2 i više opeka. Zidanje zidova izvodi se po naizmeničnom ili po višerednom vezivanju spojnica, a zidanje stubova i uzanih zidova (između otvora, užih od 1 m) po sistemu prof. L. I. Oniščika.


Kod naizmeničnog sistema polažu se naizmenično redovi: dužnjaka i vezača. Vertikalne poprečne spojnice u susednim redovima pomeraju se za četvrtinu opeke (sl.1 i 2). Pomeranje spojnica ostvaruje se na taj način, što se na čelu svakog drugog reda stavljaju opeke od 3/4 dužine.

Zidarski zidovi

Sl.3 Izgled i poprečni presek zida od dve opeke sa neposrednim sistemom vezivanja

Kod višerednog sistema vezivanja naizmenično se polaže nekoliko redova dužnjaka i jedan par vezača. Broj redova dužnjaka zavisi od debljine opeke. Kad je debljina opeke 65 mm, onda se pet dužnjačkih redova vezuju jednim vezačkim redom (sl. 3 i 4). Ovakvo vezivanje naziva se šestoredno. Dužnjački redovi od rupičaste ili šuplje opeke debljine preko 65 mm vezuju se redovima vezača fcar na svaka 0,4 m (računajući ođ vrha donjeg reda vezača do dna gornjeg reda vezača). Unutrašnje vertikalne i podužne spojnice, koje obrazuju dužnjaci, između redova vezača, ne vezuju se. Poprečne vertikalne spojnice u susednim dužnjačkim redovima, pomeraju se za V« opeke. Tehnički uslovi za Izvođenje i prijem zidarskih radova dozvoljavaju podjednako i naizmenični i višeredni sistem vezivanja.

 

Međutim, u poređenju sa naizmeničnim sistemom, višeredno vezivanje ima niz preimućstava tehnološkog karaktera. Podaci iz tablice 1 pokazuju da je količina zidne ispune kod višerednog sistema vezivanja mnogo veća nego kod naizmeničnog. Zidanje ispune obavlja se mnogo brže nego zidanje normalnih redova opeke, stoga je kod višerednog sistema proces zidanja znatno olakšan.
Jednolikost višerednog zidanja, usled velikog broja dužnjačkih redova, znatno doprinosi povećanju produktiv-nosti rada, stvara bolje uslove za raščlanjenje procesa zidanja na pojedine operacije, i time omogućuje iskorišćavanje polukvalifikovanih i nekvalifikovanih radnika.
Da bi ugradio opeke tričetvrtače, zidar mora da kreše cele opeke, što izaziva gubitak vremena i materijala. Višeredno zidanje zahteva znatno manju količinu opeka tri-četvrtača, nego naizmenično. Ovo smanjuje utrošak rada na zidanje i omogućuje uštedu opeke.
Navedena preimućstva višerednog sistema vezivanja predstavljaju razlog da se on preporuči kao sistem zidanja koji zahteva najmanji utrošak rada. Redovi vezača, koji pokrivaju podužne spojnice, vezuju redove opeka sa ispunom i stoga (nezavisno od sistema vezivanja) redove vezača treba izvoditi od celih opeka. Zidanje se počinje i završava redovima vezača. Oni treba da se nalaze i ispod greda, podvlaka, jastuka, na ispustima zidova (karnizi, venci i dr.) nezavisno od redosleda redova usvojenog sistema vezivanja.
Izlomljene opeke, opeke — polutače mogu se iskoristiti samo za zidanje ispune i maloopterećenih zidnih konstrukcija kao na delovima zida ispod prozora, pri ispuni skeletnih zidova i sl.



Prof. L. I. Oniščik predložio je za zidanje stubova i uzanih zidova takav sistem spojnica koji dozvoljava poklapanje vertikalnih poprečnih spojnica kroz tri susedna reda. Ove spojnice vezuju se opekom četvrtog reda (sl. 5 i sl. 6)

Zidanje ciglom uskih stubova

Prema tehničkim uslovima, srednja debijina horizontalnih spojnica zida od opeke u granicama visine sprata treba da iznosi 12 mm, a srednja debljina vertikalnih spojnica — 10 mm; pritom debljina pojedinih spojnica zida treba da bude najmanje 6 mm. a najviše 15 mm. U međuzidovima (između otvora) i kod zidanja zidova koii će se malterisati, srednja debljina vertikalnih spoinica dozvoljava se 15 mm. Debljina spojnica u kojima se nalazi armatura treba da je veća od prečnika armature najmanje za 4 mm, što se određuje projektom.

Redosled zidanja opekom sastoji se od sledećih opera-cija: zatezanja kanapa; dopremanja i razmeštanja opeke: , razastiranja maltera; stavljanja opeke na pripremljenu posteljicu od maltera; kresanja i doterivanja opeke (u slučaju potrebe): proveravanja izrađenog zida; istinjavanja spojnica (pri zidanju sa istinjavanjem).


Zatezanje kanapa

Da bi se obezbedio pravilan položaj horizonfalnih redova opeka, primenjuje se zategnuti kanap prečnika 2—3 mm. Ovaj kanap daje pravac redo-vima opeka pri zidanju.
Kanap se mora postavljati sa obe strane zida — sa spoljašnje i sa unutrašnje. On se privezuje ili za vertikalne ravnjače (ugaonike) Ui za ranije ozidani zid pomoću pijavica.
Na ravnjače (ugaonike) obeležavaju se visine redova opeka i visine greda, podprozornika, nadprozornih i nad-vratnih greda i drugih elemenata zida. Ravnjače ugaonici postavljaju se na svim uglovima i presecima zidova, na granicama zahvata i deonica, kao i na pravim delovima na rastojanjima koja nisu veća od 12 m. Ravnjače-ugaonike treba postavljati pomoću nivelmanskog instrumenta i viska, da bi se obezbedila horizontalnost redova opeka.

Da bi se smanjio utrošak vremena na postavljanje kanapa. neki novatori predložili su niz drvenih i čeličnih ravnjača-ugaonika i gredica sa različitim priborom za pričvršćivanje i pomeranje kanapa, kao i za učvršćivanje samih ravnjača-ugaonika i gredica. Drvene ravnjače-letve vitopere se od vlage, dcformišu se i posle kratkog vremena postaju neupotrebljive za rad. Stoga je najbolje da se one rade što kruće i da se premazuju masnom bojom ili firnajzom.

Široku rasprostranjenost postigla je čelična ravnjača--ugaonik sistema I. P. širokova (sl. 7), koja se izrađuje od čeličnog ugaonika 50 x 50 mm, dužine 2 m. Na krakovima ugaonika narezuju se na svakih 77 mm zarezi duboki 3 mm; po ugaoniku se pokreće obuhvatajući ga, pokretna karika sa opružnom zasovicom.
Zasovica ulazi u narezane zareze na pločama ugaonika, ograničavajući kretanje karike. Za kariku su zavarena dva zupca, za koje se vezuje kanap. Ravnjača-ugaonik se pijavicama-držačima pričvršćuje za ugao zida. Ravnjača-ugaonik se po završenom zidanju skida sa unutrašnjih skela, pomoću posebnog ključa-poiuge
Kao primer krute inventarske drvene ravnjače-gredice data je na sl. 8 Ziljcovljeva ravnjača-gredica. Vezi-vanje ove gredice za zid vrši se držačima oblika U. Postavljanje i pomeranje kanapa vrši se pomoću žiljcovljeve pijavice, koja se drži na gredici zahvaljujući zategnutosti kanapa i sopstvenom zakošenju.
Da kanap ne bi pravio »trbuh« između ravnjača-gredica ispod kanapa se na svakih 4—5 m polažu u malter reperne opeke. Od gore se kanap pritiskuje opekom koja se postavlja nasatice.
Reperne opeke raogu se zameniti drvenim prizmama čija je debljina jednaka debljini jednog reda. Reperne opeke ili drvene prizme ispuštaju se za 3 cm izvan površine zida. Zategnuti kanap treba da je udaljen 2—3 cm od površine zida, a njegova donja ivica da se nalazi u visini gornje strane opeke, tako da se opeka ugrađuje pod kanap.

 

Zidanje opekom

zid od dve opeke
Izgled i poprečni presek zida od dve opeke sa naizmeničnim sistemom vezivanja


zidanje uglova
Sl.2 Zidanje pravog ugla po naizmeničnom sistemu vezivanja

Sl.4 Zidanje pravog ugla po šestorednom sistemu vezivanja zidanje ciglenih zidova

Tabela 1 tablica zida

zidanje stubova
Sl.5 Zidanje stubova po sistemu prof L. I. Oniščika
Da bi se povećala čvrsto-ća stubova i međuzidova ili zbog smanjivanja njihovih poprećnih dimenzija, u nekim slučajevima vrši se armiranje zida. Armaturase primenjuje u obliku mreža od žice preč-nika 3—8 mm (poprečno armiranje) ili u obliku podužnih šipki većih prečnika (podužno anmranje).


Zidanje zidova ciglom Sl.7 Čelična ravnjača ugaonik Širokova

Zidanje zidova ciglom
Sl.8 Žicovljeva inventarska ravnjača gredica

 

Dozvoljena odstupanja pri zidanju

Naziv dozvoljenih odstupanja Veličina odstupanja (tolerancije) u mm.
Za konstrukcije od lomljenog kamena Za konstrukcije od opeke, betonskih, ciglenih i drugih blokova pravilnog oblika Za konstrukcije od krupnih blokova
temelji zidovi stubovi temelji zidovi stubovi zidovi stubovi
Odstupanje od projektnih dimenzija po debljini +30 +20 -2 15 -15 10 5 5
po visini podesta i spratova -20
25
-10
15
-10
15
15 -10
15
15 10 10
po sirini međuzidova (između prozora 20 -20 -5
po sirini otvora... po otklonu osa susednih prozorskih otvora -
-
+2
20
-
-
-
-
+20
20
-
-
+5
10
-
-
po otklonu osa konstrukcija 20 15 10 10 10 10 10 10
Odstupanja povrsina i uglova zida od vertikale:
a) za jedan sprat visin 3,2 do 4 metra..........
b) za celu zgradju


-
20


20
30


15
30


-
10


10
30


10
30


10
20


10
20

Zidanje ciglenih lukova

Cigleni lukovi se zidaju na pripremljenu oplatu. Ovde je veća veština postaviti oplatu što spada u tesarski rad. No naši zidari su često i dobri tesari pa ćemo to prikazati.

Izrada ove oplate zavisi od veličine otvora. Ako je otvor prozora 0,90 met. kao na slici onda se radi ovako. Na podu od nekoliko sastavljenih dasaka prvo još povučemo pravu a-b dužine 0,90 cm. Sa sredine prave, tu. sa tačke m. kao centra opiše se luk čiji je poluprečnik ravan 0,45 met (slika pod 1). Time smo dobili traženu krivinu oplate za taj polukružni nadvratnik. Pošto će se preko te polukružne naplate stavljati letve ili daske, prema tome da li će se zidati opekom ili betonirati, stvarni poluprečnik bočnog dela oplate treba da bude za debljinu daske ili letve manji: iznosiće na primer 0,43 met. ili tome slično. Polukrug se ucrtava na prikovane daske približnog oblika koje se zatim odseku(slika 3).

Zidarski luk
Oplata Zidarskog luka

Na slici desno razni tipovi oplate za zidanje lukova i nadvratnika.

Oplata Zidarskog luka

Zidanje ravnih nadvratnika i lukova

Zahteva pripremu i postavljanje oplate. Postavljanje oplate je jednostavno, na oslonce se postavljaju vodoravno daske ili talpe zavisno od toga kakav teret nose.

Zidanje nadprozornika

Oplata nadprozornika za tesani kamen

Na slici desno oplata nadprozornika za tesani kamen. Kako ta oplata ima da primi deo tereta dok se ne završe zidarski radovi iznad prozora, to će se ona podupreti gredicama , kako se to vidi naslici. Klinovi se stavljaju zato , da bi se oplata mogla staviti na potrebnu visinu u slučaju da popusti usled tereta, a i zbog toa što će se na taj način lakše moći demontirati po završetku posla. Da se stubovi usled tereta ne bi izvili treba ih dobro ukrutiti, sa dve( a po potrebi i više) raspinjača, koje kod sastava sa stubovima razupiru po dva drvena klina.


Oplata nadprozornika za ciglu na kant

Na donjoj slic pod 3 prikazana jeoplata nadprozornika sa opekom postavljenom nasatice,
"na kant".

Zidanje nadprozornika

Na slici desno zidanje elipsastog luka. Prvo se skroji oplata. Na poredjanim daskama postavi se kanap izmedju dva eksera razmaka širine prozora i povuce elipsa. Zatim se to iskroji.

Zidanje nadprozornika

Zidanje elipsastih lukova

Zidanje ovalnog luka

Copyright ©2012 www.vizijadanas.com